SAHTE ÇEK

Sahte çek ile ilgili halk arasında doğru bilinen büyük yanlışlar bulunmaktadır. Sahte çek ile karşılıksız çekin aynı olduğunu sanan insanlar bulunmakta. Bugün sizlere sahte çek ile karşılıksız çekin bambaşka diyarlar olduğunu, sahte çek ile ilgili aklınıza takılan tüm sorulara cevap olmaya çalışacağım.  Şimdi sizlere bu yazımda anlatacaklarımı başlıklar halinde belirteceğim.

  • Sahte çek nedir
  • İkiz çek nedir
  • Karşılıksız çek nedir
  • sahte çek ile karşılıksız çek arasında ki fark nedir
  • Sahte çekin cezası 
  • Sahte çek nasıl anlaşılır 
  • Sahte çeklere karşı alınacak önlemler 
  • Sahte çek ciro etmek suç mu
  • Sahte çeki bankada tahsil etmek
  • Sahte çek ile ilgili yargıtay kararı

Sahte çek Nedir 

Sahte çek ile ilgili yapılacak temel tanım,  çek düzenleme yetkisi olmayan kişi yada kişilerce haksız kazanç elde etmek amacıyla sahte yada bir başka çekin bilgileri kullanmak suretiyle oluşturulan çeklerdir. Sahte çek ile ilgili yaptığımız tanımı maddeler halinde açalım

  • Çek düzenleme yetkisi olmayan kişilerce üretilen hayali çek
  • Mevcut durumda var olan bir çekin bilgileri kullanılarak oluşturulan ikiz çek

Hayali Sahte çek 

Çek düzenleme yetkisi olmayan kalpazanlar tarafından üretilen  çek koçanlarının , insanları dolandırmak üzere piyasa sürdüğü bir yöntemdir. Sahte çek koçanları ile ülkemizde bir çok esnaf yada iş adamı dolandırılmıştır.  İş sahalarının fazla olduğu bölgelerde sahte çek koçanlarını oluşturan kişiler, sahte çek  sayfalarını diğer dolandırıcılara  belli ücret karşılığında satarak esnafın belini bükmektedir.

İKİZ ÇEK NEDİR

İkiz çek, var olan orijinal bir çekin üzerinde bulunan bilgilerin kullanılması suretiyle oluşturulan çeklere denir.  Sahte çek olayların da en dikkat edilmesi gereken unsur ikiz çeklerdir. İkiz çekin anlaşılması gerçekten oldukça zor ve karmaşıktır.  Bu durumu bir örnekle açıklamak gerekirse ticaret karşılığı bize müşteri çek verdi, siz de doğal olarak bankanıza çeki soruşturmasını ister ve bankanız herhangi bir sakınca olmadığını size bildirir, sizde bu çeki haliyle kabul edersiniz sonra bir bakmışınız aldığınız çek ikiz. 

İkiz çek sorunsalı ticarette en sık rastlanan dolandırıcılık yöntemidirİkiz çek yapmayı kafasına koyan insanlar geçmişi sağlam esnaf yada firmaların çek bilgilerini çeşitli yollarla bularak bu bilgileri kullanıp sahte ikiz çekler üretirler ve bu çeklerle namuslu insanları ciddi maddi kayıplara uğratırlar. Kopyalanmış çeki anlamak için çok dikkatli olmamız gerekmektedir.

Karşılıksız Çek Nedir 

Karşılıksız çek vadesi gelmiş bir çekin vadesinde ödenmemesi anlamına gelmektedir. Çek sahibinin çeşitli nedenlerle banka hesaplarında çekin tutarı kadar para bulundurmaması nedeniyle meydana gelir. Halk arasında çekin yazılması veya çekin patlaması gibi terimlerde kullanılmaktadır. Karşılıksız çek sahibi firmaların ticari saygınlığı ciddi oranda azalmaktadır. 

Sahte çek ile Karşılıksız çek arasında ki fark nedir

Sahte çek ile karşılıksız çek bambaşka iki kavramdır. Sahte oluşturulan bir çek ile karşılıksız bir çekin tek bir ortak noktası vardır. Bu ortaklık ise her iki çekinde elinde bulunan esnafı maddi anlamda zarar uğratmaktır. Sahte çek ile ilgili suçlara TCK hükümleri bakarken, karşılıksız çek olaylarına ise çek kanunu bakmaktadır.  Karşılıksız çek, sahte çek anlamına gelmemektedir. Karşılıksız çek vadesi gelen çekin ödenmemesi anlamına gelmektedir. Sahte çek ise tamamen yasa dışı yollarla ikiz yada sahte olarak üretilen çek yapraklarıdır. 

Sahte çekin cezası 

Sahte çek ile ilgili tüm cezaları Türk Ceza Kanunumuzun hükümleri gereğince uygulanmaktadır;

  • Resmi Belgede sahtecilik 
  • Dolandırıcılık 

Resmi Belgede sahtecilik

Türk ceza kanunun 204 maddesinde Resmi Belgede sahtecilik suçu kapsamında, Bir resmi belgeyi sahte olarak düzenleyen, gerçek bir resmi belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştiren veya sahte resmi belgeyi kullanan kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. şeklinde kesin bir hüküm vermiştir.  TCK 204 maddesinin 3. bendinde ise Resmi belgenin, kanun hükmü gereği sahteliği sabit oluncaya kadar geçerli olan belge niteliğinde olması halinde, verilecek ceza yarısı oranında artırılır. bu madde sahte çekler için biçilmiş kaftan özelliği taşımaktadır. Bir çekin sahte olduğunu genel itibariyle vadesi geldiğinde anlaşılmaktadır. Bir çekin vadesi gelmeden elden ele verilerek onlarca esnaftan geçmesi muhtemeldir. Bu çekin tahsilini yapan en son kişi çekin sahte olduğunu öğrenirse olası bir maddi zarar ile karşı karşıya kalacaktır.

Dolandırıcılık 

Sahte çek suçunu sadece resmi belgede sahtecilik suçu ile bağdaştırmak oldukça yanlıştır. Sahte çek ile bir insanı mağdur eden şüpheli aynı zamanda Dolandırıcılık suçunu da işlemiş olmaktadır. TCK 157 maddesi aynen şu şekilde açıklar Hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp, onun veya başkasının zararına olarak, kendisine veya başkasına bir yarar sağlayan kişiye bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası verilir.  Sahte çek aslında aldatmak olup hileli bir yola başvurmaktan ibarettir. Bu nedenle Sahte çek iki ayrı suçu kapsamaktadır. 

İkiz çekin cezası da yine sahte çekin yaptırımları ile aynı kaderi paylaşmaktadır. Bu nedenle ikiz çekin cezası ile ilgili açıklama yapmayacağım. 

Sahte çek nasıl anlaşılır

Sahte çeki anlamak bir çok durumda zor gibi gözükse de dikkat edeceğiz bir kaç ince husus ile başınıza gelebilecek olası felaketlerden kendinizi bir nebze koruyabilirsiniz. Şimdi hep birlikte sahte çekin nasıl anlaşılacağını görelim.

  • Çekin hologram kısmı
  • Çekin kağıt kalitesi 
  • Çekin üzerinde yazması gereken bilgiler

Hologram 

Her çekin üzerinde küçük kare şeklinde hologram bulunmaktadır.  Bir müşterinizden çek aldığınız zaman mutlaka bu hologramı gözden geçirin, gerçek çekin üzerinde bulunan holograma bakıldığında bankanın logosunu görmeniz gerekmektedir. Ayrıca alıcı bir gözle holograma baktığınızda sahte çekte ki görünümün oldukça kalitesiz olduğunu göreceksinizdir. Elinizde size ait gerçekliğinden şüphe duymadığınız bir çek yaprağı varsa alacağınız çekin holoğram kısmı ile kıyas yaparak çekin sahte olup olmadığını anlayabilirsiniz. 

Çek kağıdının kalitesi 

Sahte çeki gerçek çekten ayıran en önemli özellik kağıdın kalitesidir. Bir gün birisi size fotokopiden bozma bir çek getirdiği zaman kağıda dokunarak çekin sahte olup olmadığını anlayabilirsiniz. Gerçek bir çekin kağıt kalitesi muazzamdır. Sahte çek ise A4 kağıda basılmış bir çek izlenimi verecektir.  Çek mağduru olmamak için birisinden bir çek alacağınız zaman mutlak suretle çekin kağıt kalitesini kontrol etmeniz gerekmektedir. 

Çekin üzerinde yazması gereken bilgiler

Sahte çeki üreten insanlar olağan üstü zeki insanlar değil Orjinal bir çekin üzerinde yazması zorunlu bilgiler bulunmaktadır. Bu bilgiler çek üzerinde yazılmamış ise asla bu çek alınmamalıdır. Bir çekin üzerinde hangi bilgilerin yazılması gerektiğini Çek nedir Nasıl alınır başlıklı yazımda uzun uzun anlattım. Bu yazımı okuyarak çekin üzerinde yazması gereken bilgileri mutlaka öğrenmeniz gerekmektedir. 

Sahte çeklere karşı alınacak önlemler 

İş dünyasında bulunan bir insan olarak çeki ticaretiniz den çıkarmanız mümkün değil bu nedenle size anlatacağım bir dizi önlemi hayatınıza sokarsanız muhtemelen çek mağduru olmayacaksınız. Sahte çeke karşı alınacak önlemleri maddeler halinde belirtelim.

  • Çekin kimden alındığının tespiti
  • Çeki banka üzerinden sorgulama
  • Çeki düzenleyen firma yada kişiye teyit

Çekin kimden alındığının tespiti

Bir ticaret sonucu tanımadığınız bir insandan çek alıyorsanız mutlak suretle çeki veren kişinin açık kimlik, adres ve iletişim bilgilerini almalısınız. İleri safhalarda aldığınız çek ile ilgili bir sorunla karşılaştığınızda çeki kimden aldığınızı bilir ve ona göre hareket edersiniz. Çeki size aracı ile gönderen bir kişi olması durumunda  aracının da mutlak suretle bilgilerini almalısınız. Çeki aldığınız kişinin mutlak suretle çeki ciro ettiğini teyit etmeniz gerekmektedir.  

Çeki banka üzerinden sorgulama 

Şüphe duyduğunuz yada ilk kez tanıdığınız bir kişiden alacağınız çeki mutlaka bankanızı arayarak gerekli sorgulamaları yapmasını isteyin. Banka çekin sağlamlığı ile ilgili bir çalışma yaparak size dönüş yapmasını bekleyin. Bankanın vereceği görüş doğrultusunda çeki kabul edebilirsiniz. Çek ile ilgili banka sorgusu sıklıkla yapılan bir işlemdir ancak yüzde yüz güvenli olduğunu kimse iddia edemez. İkiz çeki bir çok banka anlamayabilir. Çekin Kopyalandığı firmanın muhtemelen  karnesi oldukça iyi olacağı için banka güvenle bu çeki almanızı tavsiye edebilir. Kim bilebilir ki bu çekin ikiz çek olduğunu! Bu nedenle bankanız dahi onay verse şüphe duyduğunuz çeklerle ilgili 3. güvenlik adımını uygulamanızı şiddetle öneririm. 

Çeki düzenleyen firma yada kişiye teyit 

Şüphe duyduğunuz kişinin size verdiği çek ile ilgili aklınızda hal tereddütler varsa çekin sahibi firmayı yada kişinin iletişim bilgilerini bularak arayıp çekini bir ticaret karşılığında alacağını bir sıkıntı olup olmadığını sorabilirsiniz. Bu durum genelde yüksek meblağlarda önerdiğim bir yöntemdir. Çek bir firmaya aitse firmaya ulaşmak daha kolaydır. Çekin sahibinde ulaşamıyorsanız çeki daha önce ciro eden firma yada şahıslara ulaşarak çeki doğrulayabilirsiniz. Bu yöntemde %100 güvenlik sağlayacağını söyleyemem bazı çek sahipleri de dolandırıcı olabilir. Bu şekilde dolandırıcı çek sahipleri sizlere yanıltıcı bilgiler vermekten çekinmeyecektir. 

 Sahte çek ciro etmek suç mu?

Birisi size sahte çek verdi sizde bu çetin sahteliğinden bir haber çeki ciranta ederek bir ticaretiniz de kullandınız. Bu çeki verdiğini kişi çekin sahte olduğunu anladı.  Sahte çeki ciranta eden siz olduğunuz için kendinizi bir anda adliye ile karşı karşıya bulabilirsiniz. İstemeden ve bilmeden sahte bir çeki ciranta etmeniz sonuç olarak sizi suçlu kılmayacaktır ancak burada önemli olan husus ciro ettiğiniz sahte çekin, sahte olduğundan haberinizin olmadığını ispat etmeniz gerekmektedir. Bunun ispatının en kolay yolu ise sahte çeki kimden aldığınızı belirtmekten geçmektedir. Sahte çek cirantanın cezai sorumluluğundan kurtulmak için çeki kimden aldığınızı mutlaka bilmeniz gerekmektedir. Hemen yukarıda sizlere verdiğim bir tavsiye vardı çeki aldığınız kişinin açık kimlik, iletişim ve adres bilgilerini tam olarak alın. Bu tavsiyem bu noktada hayati bir önem arz etmektedir.  Bir çekin sahte olduğunu bile bile ciro ederseniz bu defa kanunlarımız sizin yakanıza yapışacaktır.

Sahte çeki bankada tahsil etmek 

Dolandırıcıdan aldığınız sahte çekin vadesi geldiğinde bankaya giderek tahsil etmeye giderseniz tek şok değil aynı anda iki ayrı şok yaşayabilirsiniz. Sahte çeki bilmeden de olsa bankadan tahsil etmek için banka görevlisine verdiğiniz de ve banka görevlisi çekin sahte olduğunu tespit ederse ilk iş olarak kolluk kuvvetini arayacak ve sizi bir süre alıkoyacaktır. Bankaya gelen polis memurları ise sizi sahte çek ile birlikte en yakın karakola götürerek şüpheli olarak işlem yapacaktır. Bu durumda esas mağdur karakolda geçirdiği zamana mı yansın yoksa sahte nedeniyle maruz kaldığı maddi kayba mı yansın ? Bu soruyu siz değerli okurlarım cevaplasın. Hele hele sahte çeki aldığı kişiyi ispat edemezse kendisine sanık olarak mahkemede yer bulacağını üzülerek belirtmek isterim. 

Sahte çek ile ilgili yargıtay kararı 

Yargıtay 15. ceza dairesi 

Esas No:2013/1085

Karar No:2014/15981

Sanığın, katılandan satın aldığı mallara karşılık olarak A. İ. Şubesine ait 28.04.2006 keşide tarihli, keşidecisi İ. Turizm Soğ. End. Mutfak San. Tic. Ltd. olan, hamiline düzenlenmiş 4.700 TL bedelli sahte çeki vermek suretiyle bankayı aracı kılmak suretiyle dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarını işlediği iddia edilen olayda, sanığın savunmasında suça konu çeki kendisine İ.C.’ın araç alışverişi sırasında verdiğini belirtmesi karşısında, maddi gerçeğin şüpheye yer bırakmayacak şekilde açığa çıkarılması bakımından, çekin arkasında cirosu da bulunan İ. C.’ın açık kimlik bilgileri tespit edilerek tanık olarak dinlenmesi, varsa sanık ile aralarındaki ticari ilişkiye dair belgelerin temin edilmesi, sanık ve İ. C.’ın yazı, imza örnekleri alınıp bilirkişi incelemesi yapılmasından sonra tüm deliller birlikte değerlendirlerek sonucuna göre sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerektiği gözetilmeden eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, …

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görülmüş olduğundan, hükmün 5320 sayılı Kanun’un 8. maddesi uyarınca uygulanması gereken CMUK’nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, 01.10.2014 tarihinde oybirliği ile karar verildi..

2 Comments

  1. Avatar Evren 2 Ekim 2019
  2. Avatar Sefa 10 Ekim 2019

Değerli görüşlerinizi bizimle paylaştığınız için çok teşekkürler

%d blogcu bunu beğendi: