BLACK FRİDAY [KARA CUMA] NASIL ORTAYA ÇIKTI

BLACK FRİDAY [KARA CUMA] NEDİR, NASIL ORTAYA ÇIKTI

Black Friday nasıl ortaya çıktı, Kara Cuma olarak adlandırılan Black friday etkinliğinin gerçek tarihi nedir.  Bugün ki yazımızın konusu alışveriş çılgınlığı olarak adlandırılan  Black Friday isimli özel gün.

Konumuza başlamadan önce ilk olarak konu başlıklarımızı göstermek istiyorum

Konu Başlıkları

Black Friday (Kara Cuma) Nedir

Black Friday (Kara Cuma) ne zaman ?

Black Friday (Kara Cuma) Nasıl ortaya çıktı?

Black Friday’ın getirdiği olumsuzluklar

Kara Cuma Kelimesinin İslamiyetle olan bağlantısı

Black Friday (Kara Cuma) Nedir

Black Friday ile ilgili kanun adamın görüşü

Türkiye’de Black Friday

Black Friday olarak nitelendirilen, isminin Türkçe karşılığı Kara Cuma olan, insanların çılgınca alışveriş yaptığı kapitalist bir düzendir. İnsanlar Black Friday gününde ellerinde avuçlarında ne varsa AVM veya iş yerlerinde harcayarak bitirmektedir.  Black Friday gününde tüm iş yerleri ise kepenklerini erken açar, geç kapatırlar. Bu iş yerleri, alışveriş yapmak adına çılgına dönen insanları daha da çıldırtmak için SALE yada İNDİRİM isimli terimleri kullanmaktadırlar. Satış fiyatı 100 lira olan bir ayakkabının etiket fiyatını 200 TL yapıp %50 indirim yada %50 SALE  şeklinde sihirli kelimeler kullanarak, tekrar aynı ayakkabıyı 100 TL’ye  satmaktadır. İşin özü alışveriş, yani alım olduğu için hepinizin de malumudur ki, bu olay tamamen kapitalist bir düzenin meyvesidir. Bu yazıyı okuyan bazı okurlarım içinden “Alan razı satan satan razı, sana ne oluyor kanun adam” diyebilir. Burada amaç almak yada satmak değil, sistemin insanları mutlaka bir şey almaya zorlamasıdır. İhtiyacın vardır, alman gerekiyordur bu duruma benim itirazım yok ama elinde 5-6 adet ayakkabı bulunan bir X şahsımızın 7. ayakkabıyı sırf Black Friday indirimlerinden yararlanmak için alması konusunda benim itirazım bulunmaktadır. Kara cuma olarak adlandırılan Black Friday gününde gerçekten israf engellenemiyor. Bir miktar indirim olduğu düşünülen her şey, alınmak ve bir kaç kez kullanıldıktan sonra tozlu raflara bırakılmak isteniyor. Black Friday gününün en büyük özelliği, alışveriş yaptım demek için alışveriş yapılmasıdır.

Black Friday (Kara Cuma) ne zaman ?

Black Friday ne zaman? Almam gereken onca şey varken böyle bir günün ne zaman başladığını bilmek benim de hakkım. Hala kredi kartımın limiti varken kara cumanın tarihi ne zaman olduğunu bilmem gerekiyor. Bu düşüncelerle boğuşan binlerce insanın merakına derman olmak istiyorum.  Kara cuma ABD devletinde şükran gününden sonra ki ilk Cuma yapılmaktadır. 2018 yılı içerisinde 23 Kasım tarihinde Black Friday Etkinliği yapılmıştır.

2019 yılında Black Friday ne zaman olacak

Black Friday gününün 2019 yılında ne zaman olacağını kısa bir hesaplama ile öğrenebiliriz. ABD devletinde şükran günü Kasım ayının 4. perşembesi kutlanmaktadır. Bu nedenle şükran günü  28 kasım 2019  perşembe günü kutlanacaktır. Black Friday ise bu hesaba göre 2019 yılında 29 kasım tarihinde kutlanacaktır. 

Black Friday (Kara Cuma) Nasıl ortaya çıktı?

Black friday günü gelsin de alışveriş yapayım diye gün sayan okurlarım,  Neden bu özel güne kara cuma demişler diye meraklanan okurlarım. Hepinize tek tek cevap vereceğim. Black Friday ile ilgili sizlere ayrıntılı bilgi vermek için biraz tarihe yolculuk yapmamız gerekecek. Black Friday tarihi ile ilgili bir çok efsane var. Bu efsaneleri size tek tek anlatacağım. Kafalarda bulunan sorulara, sitemlere ve kırgınlıklara bu yazımızla yeni bir bakış açısı getireceğim. Black Friday’ın tarihi ile ilgili kronolojik sıraya uyarak anlatmak istiyorum.

Köle Satışı ile Black Friday ilişkisi

Black Friday tarihi ile ilgili sizleri 1800 yıllarına götürmek istiyorum. Bu yıllarda ABD devletinde köle sistemi, aktif ve popüler bir şekilde uygulanmaktaydı. Dünyanın dört bir yanından getirilen köleler her türlü işte şuursuzca kullanılırdı. Bu dönemlerde köle tacirleri Şükran gününden sonra gelen ilk cuma gününde, siyahi kölelerin satışının artırmak için büyük indirimler yaptığını, o günde çok ciddi bir köle satışının yapıldığı anlatılmaktadır. Siyahi kölelerin çok fazla satılmasından dolayı Black Friday denildiği belirtilmektedir. Kara cuma teriminin bu boyutunu eminim bir çoğunuz bilmemektedir. Bu durumu kabul etmek istemeyen milyonlarca insan olduğunu belirtmek isterim. Bu söylentilerin doğru olduğuna inanmaktayım. ABD’nin kızıl derili yerlilere neler yaptığını düşününce Black Friday ile ilgili bu efsanenin doğru olabilecek bir düzeyde olduğunu düşünmekteyim. Bu iddialar çok ciddi bir şekilde ABD’de dilden dile dolaşmaktadır.

EKONOMİK ÇÖKÜNTÜ VE BLACK FRİDAY İLİŞKİSİ

ABD’nin altın piyasası 24 eylül 1869 yılında resmen çökmüştü. Bu ekonomik kriz ile birlikte ciddi iflaslar da beraberinde gelmişti. İki acımasız Wall Street finansmanı olan Jay Gould ve Jim Fisk isimli şahısların yaptığı komplo ile milyonlarca insan ekonomik krizi doruklara kadar yaşamıştı.  Eylül ayında ki cuma günü ise bu iki şahsın yaptığı komplo oyunları ortaya çıktı ama bilanço çok ağırdı. Binlerce firma ve çiftçi iflas etmişti. Bu nedenle o güne KARA CUMA yani Black Friday denilmişti. Bu krizin zararları yıllarca devam etti. Bu durumdan anlaşılacağı üzere bugünlerde çılgın alışverişlerle anılan bu etkinliğin  geçmiş tarihte çok büyük ekonomik kriz olarak olarak anıldığını öğrenmiş olduk.

BLACK FRİDAY İLE ESNAFIN MUTLULUĞU

Şimdi tarihlerimizi 1926 yılına çevirelim. Bu tarihlerde esnaflar ve tüccarlar mali denetimlerini  yaparken muhasebe defterlerine, karlarını siyah, masrafları ise kırmızı renge boyamaktaydı. Bu tüccarlar, işlerin iyi gitmemesi üzerine oturup düşünmeye başlamışlar. “Bu girdaptan nasıl çıkarız” toplantıları saatlerce sürmüş. En nihayetinde toplantıdan ortak bir kaç karar çıkmıştır. “Öyle bir gün bulalım ki hepimiz sattığımız ürünlerde indirim uygulayalım.” “İnsanları alışverişe teşvik edelim.” şeklinde radikal kararlar çıkmıştı.  Tüccarlar öyle bir gün seçtiler ki insanların noel alışveriş yapması için şükran gününden sonra ki ilk cuma, bu indirimleri uygulama kararı aldılar.  Bunun üzerine alışveriş çılgınlığı o dönemde başlamış oldu. Tüccarlar o gün inanılmaz kar yapmışlar, muhasebe defterlerinin yapılan karlar nedeniyle, kapkara olması yüzünden bu güne Black Friday  yani kara cuma demişlerdir. Dünya genelde bu olayı esas almaktadır.Muhtemelen ABD’li bir insana Black Friday tarihi ile ilgili soru sorarsanız size bu olayı anlatacaktır. 

BLACK FRİDAY’IN GETİRDİĞİ OLUMSUZLUKLAR

Black friday etkinliği yapıldığı gün şehirlerde hayat çok erken başlamaktadır. Alışveriş çılgınları Noel alışverişi yapmak için saatlerini erken saatlere kurmaktadır. İş yerleri kepenkleri güneşin ilk ışıkları ile birlikte kepenklerini açmakta ve müşterilerini heyecanla beklemektedir. Uzun yıllar boyunca Black Friday günü hep bu şekilde yoğun ve kargaşa içinde yaşanmıştır. Milyonlarca insanın alışveriş yapmak adına sokaklara akın ettiği bir günde bir çok olumsuzlukta yaşanmaktadır. Black Friday günlerinde polisler inanılmaz bir mesai vermekte, şehirlerde ki trafik kilit noktasına gelmektedir. Yaşanan bu olumsuzluklar bazı insanları çileden çıkartmaya yetmektedir. Bir gün düşünün ki parasını harcamak için erken uyanan, alışveriş için kavga eden, can veren ve can alan insanların bulunduğu bir ortam. Bu durumdan sadece ben rahatsız olmamışım ki ilk olarak Philadelphia eyaletinde  yaşayan insanlar bu günde çektikleri çileden dolayı kara cuma olarak adlandırmışlardır. Black Friday tarihi ile ilgili bir söylenti de bu sevgili okurlarım. 

BLACK FRİDAY ŞİDDETİ 

Black Friday tarihini siz değerli okurlarıma elimden geldiği kadar çok yönlü olarak anlattım.  Tarihin bizlere bu güne kadar sunduğu, Black Friday etkinliği inanılması zor ama yüzlerce insanın canına sebep olmuştur. Alışveriş yaparken ölmekte nedir diyen sevgili okurlarım şaka değil gerçek. Binlerce insanın bir malı almak için birbirini ezdiğini, birbirine şiddet gösterdiğini, insanlığımdan utanarak belirtmek isterim. Bu Alışveriş yapmak adına toplanan kalabalıklar yer yer yağmaya kadar uzanan suçlara iştirak etmişlerdir. Kara cuma gününde ABD genelinde polis adeta teyakkuzda bulunmaktadır. Yapılan indirimler ile gözleri dönen, robotlaşmış insanların savaşı gerçekten çok acımasız.  Bu bağlamda Black Friday şiddeti ile ilgili olarak bir websitesi açılmış ve bu şiddet kapsamında ölen ve yaralanan insanların sayısını anlık olarak göstermektedir. Bu siteye bu adres üzerinden ulaşabilirsiniz http://blackfridaydeathcount.com/

Kara Cuma Kelimesinin İslamiyetle olan bağlantısı

İslamiyet için Cuma günleri mübarek gündür.  Bu nedenle kara cuma kelimesi bir Müslüman için hoş bir çağrışımda bulunmamaktadır. İslami çevrelerden Kara cuma terimine çok şiddetli tepkiler verilmiştir.  Her ne kadar bu konu ile ilgili dini bir çağrışımda bulunulmadığına dair açıklamalar olsa da, bu açıklamalar vicdanlar için yetersiz kalmakta. Alışverişin yapıldığı, paraların kazanıldığı bir günde neden kara gibi olumsuzluk çağrıştıracak bir kelime kullanıldı anlamış değilim. Bir deftere yazılan siyah renk onlarca yıldır sürecek  bir etkinliğin baş kelimesi olması oldukça ilginç. Binlerce yıldır dinler arası soğuk veya sıcak savaş her zaman olmuş ve bana göre  hala da oluyordur. Bu nedenle kara cuma kelimesini art niyetli insanlar çok sevmiş, bu yüzden vazgeçememiş olabilir. 

Bu ismin mimarları olan ABD  aslında ilk başta bu ismi kullanmanın mantıksız olduğunu düşündüler.  1961 yılında Kara cuma ismini Büyük Cuma yaptılar ancak bu isim hiç bir şekilde tutmadı.  Kara cuma isminin gelenekten geldiğini ve olumlu bir çağrışımda bulunduğunu düşündüler ve bu şekilde devam etme kararı aldılar. Kara cuma ismi İslam üzerinde algı oluşturmak için mi yoksa yazımda anlattığım olaylardan dolayı kullanılmakta bunu kimse bilemez.

Türkiye’de Black Friday

Black friday ülkemizde de çılgınca kutlanmaya devam etmektedir. Kara cuma olarak adlandırılan özel günde harcama rekorları kırmış durumdayız. Bir gün içerisinde 2 milyon farklı kart ile alışveriş yapılmıştır. 2 milyon kartın yaptığı toplam alışveriş tutarı ise 3.4 milyar TL. Bu tutarlardan anlaşılacağı üzere ülke olarak BlackFriday‘ı seviyoruz.    

Black Friday ile ilgili kanun adamın görüşü

Black Friday ile ilgili olarak benim görüşüm pek fazla olumlu değil. Bu etkinlik ile kazanan her zaman güçlüler olmuştur. Bu etkinlik kapsamında yapılan indirimler bana hiç bir zaman samimi gelmedi.  Bir insanoğlunu yılda sadece bir gün yaşanan bir etkinlikte alışveriş yapmaya zorlaması gerçekten çok zalimce.  Bu etkinlik kapsamında yapılan alışverişler eğer ihtiyaç doğrultusunda yapılacaksa buna itirazım olamaz. Black Friday isimli alışveriş çılgınlığının ne amaçla yapıldığı aslında çok belli. Bu olayın tek bir amacı var PARA KAZANMAK. Bunlarca yıldan beri yapılan bir organizasyona bunca yıldır kimse engel olmadıysa demek oluyor ki gerçekten da alan razı satan razı.

Bol paranız olması dileğiyle…

Değerli görüşlerinizi bizimle paylaştığınız için çok teşekkürler

%d blogcu bunu beğendi: